Seminarium naukowe z udziałem przedstawicieli SWWS

Szacuje się, iż od czasów Sumerów do II wojny światowej miało miejsce około 14 513 wojen. Po 1945 roku, kiedy oficjalnie zakończyła się II wojna światowa społeczność międzynarodowa nie była w stanie utrzymać stanu pokoju. W XX wieku wybuchła bowiem jeszcze wojna koreańska, rewolucja kubańska, wojna algierska, wojna wietnamska, wojna domowa w Kambodży, wojna domowa w Afganistanie, wojna iracko-irańska, I wojna libańska, I wojna w Zatoce Perskiej, wojna domowa w Somalii, wojna w Osetii Południowej, wojna w Bośni i Hercegowinie oraz I wojna czeczeńska. Pierwsze dwudziestolecie XXI wieku nie przyniosło także upragnionego pokoju, bowiem już 2001 roku rozpoczęła się trwającą do dnia dzisiejszego wojna w Afganistanie. W 2003 roku wybuchła II wojna w Zatoce Perskiej, a w 2006 roku II wojna libańska. Rok 2008 upłynął natomiast pod znakiem zamieszek politycznych w Tybecie oraz wojny w Osetii Południowej.

Od 2010 roku możemy obserwować również eskalację protestów społecznych i konfliktów zbrojnych w państwach arabskich nazywanych Arabską Wiosną Ludów.  W XXI wieku najwięcej konfliktów toczy się na kontynencie azjatyckim i afrykańskim. W Azji konflikty i spory przebierają w głównej mierze postać lokalnych zamieszek  (konflikt o Kaszmir) lub wojen wewnętrznych (wojna domowa w Syrii). Na Bliskim Wschodzie możemy obserwować konflikt pomiędzy Izraelem a państwami arabskimi i Palestyną. Także w Afryce dochodzi do licznych wojen domowych m.in. Demokratycznej Republice Konga, Sudanie czy Czadzie. W ostatnich latach możemy obserwować ponadto eskalację konfliktu na Ukrainie  oraz konfliktu zbrojnego pomiędzy Armenią i Azerbejdżanem w Górskim Karabachu.

Zjawisko wojny bardzo często połączone jest z problemem dotyczącym łamania podstawowych praw człowieka. Coraz częściej podczas konfliktów zbrojnych, obok sił zbrojnych stron walczących pokrzywdzona zostaje ludność cywilna. Niezmiernie istotną rolę w zakresie zapewnienia przetrwania ludności cywilnej w warunkach zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa i wojny posiada obrona cywilna. Traktowana współcześnie niestety w sposób archaiczny. Pomimo, iż organizacje międzynarodowe podjęły szereg inicjatyw zmierzających do ochrony życia i zdrowia człowieka, katalog zadań humanitarnych  realizowanych w ramach  ochrony ludności zawarty w I protokole dodatkowym do konwencji genewskich z 12 sierpnia 1949 r., dotyczący ochrony ofiar międzynarodowych konfliktów zbrojnych, nie został w dalszym stopniu dostosowany do współczesnych, często nieoczywistych (hybrydowych) zagrożeń. Nasuwa się  zatem refleksja, iż standardy prawne w zakresie międzynarodowego prawa humanitarnego konfliktów zbrojnych i prawa praw człowieka nie są należycie respektowane podczas wojen i konfliktów zbrojnych, co wymaga prowadzenia pogłębionych badań w rzeczonym zakresie.

Mając na uwadze powyższe dr Julia W. Tocicka (Instytut Nauk o Bezpieczeństwie) wraz z dr. Marcinem Mazurkiem (Instytut Badawczo-Rozwojowy) wzięli udział w seminarium naukowym pt. Zapewnienie przetrwania ludności cywilnej w warunkach zewnętrznego zagrożenia państwa i w czasie wojny” zorganizowanym w dniu 29.06.2021 r. przez Katedrę Bezpieczeństwa Powszechnego Wydziału Bezpieczeństwa Narodowego Akademii Sztuki Wojennej.

Głównym celem seminarium  było dokonanie charakterystyki warunków i koncepcji systemu organizacyjnego i działań na rzecz przetrwania ludności cywilnej w warunkach zewnętrznego zagrożenia państwa i w czasie wojny.

W seminarium uczestniczyli m.in. przedstawiciele: Wydziału Ochrony Ludności Departamentu Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego MSWiA (wygłosił referat nt. Ochrony ludności w świetle doświadczeń ostatnich lat – propozycje koniecznych zmian w systemie ochrony ludności), Szkoły Głównej Pożarniczej (wygłosił referat nt. Ochrony ludności w warunkach zewnętrznego zagrożenia państwa i w czasie wojny. Koncepcja sześciu dróg do śmierci), specjalista ds. zdrowia psychicznego, ekspert ds. psychologii katastrof z Instytutu Ratownictwa Psychologicznego i Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (wygłosił referat nt. Stawiając na stadny instynkt przetrwania), Centralnego Ośrodka Analizy Skażeń SZ RP (wygłosił referat nt. Roli Krajowego Systemu Wykrywania Skażeń i Alarmowania w zakresie ochrony ludności cywilnej w warunkach zewnętrznego zagrożenia państwa), Żandarmerii Wojskowej (wygłosił referat nt. Udziału Żandarmerii Wojskowej we wsparciu służb cywilnych w warunkach zagrożenia zewnętrznego zagrożenia zewnętrznego państwa i w czasie wojny), przedstawiciele Wojsk Obrony Terytorialnej (wygłosili referaty na nt. Działania Wojsk Obrony Terytorialnej na rzecz zwiększenia zdolności przetrwania ludności cywilnej w warunkach zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa oraz wojny – koncepcja oraz wnioski z dotychczasowego funkcjonowania i wsparcia lokalnych społeczności przez Wojska Obrony Terytorialnej w warunkach zagrożenia zewnętrznego i wojny) oraz przedstawiciele samorządu powiatowego i wojewódzkiego.

Pracownicy naukowo-badawczy Szkoły Wyższej Wymiaru Sprawiedliwości podzielili się z uczestnikami seminarium swoimi refleksjami w zakresie przygotowania administracji publicznej do realizacji zadań ochrony ludności podczas konfliktów zbrojnych (referat wygłoszony przez dr Julię W. Tocicką) oraz problematyki funkcjonowania Policji w sytuacjach szczególnych – wybrane zagadnienia (referat wygłoszony przez dr. Marcina Mazurka).

Opracowanie: Zespół ds. public relations SWWS, dr Julia W. Tocicka